Jesteś tutaj: Home

Kujawsko-pomorskie wydało czterech noblistów – nie wszyscy są jednak utożsamiani z Polską

Napisane przez  Ł.R. Opublikowano w Regionalne wtorek, 06 grudzień 2022 15:52
Tadeusz Reichstein Tadeusz Reichstein

Przed tygodniem informowaliśmy o tym, że Sejmik Województwa przyjął uchwałę w rocznicę urodzin i przyznania nagrody Nobla Albertowi Abrahamowi Michelsonowi w dziedzinie fizyki. Świat zapamięta Michelsona jako Amerykanina, który zmierzył, iż prędkość ruchu orbitalnego ziemi nie ma wpływu na prędkość światła. Jeden z naszych czytelników w odpowiedzi wspomina nam, że to nie jedyny niekoniecznie pamiętamy noblista z regionu, dlatego postanawiamy się przyjrzeć wszystkim nazwiskom.

W temacie Michelsona trzeba tylko jeszcze wspomnieć, że pomimo tego, że większość życia spędził w Stanach Zjednoczonych, zawsze podkreślał swoje związki z Polską i Strzelnem.

 

Postacią, o która upomina się nasz czytelnik jest Tadeusz Reichstein, który urodził się w 1897 roku we Włocławku, a świat pamięta go jako tego, który jako pierwszy wyizolował kortyzol oraz zbadał chemiczną i biologiczną strukturę działania hormonów kory nadnercza, za co w 1950 roku otrzymał Nobla. Opracował też metodę syntetycznej produkcji witaminy C, która jest wykorzystywana do dzisiaj. Od 1906 wraz z rodziną mieszkał w Zurychu, został zatem zapisany w dziejach noblistów jako Szwajcar. Przez całe życie utrzymywał związki z Polską, choć w II wojnie światowej zginęli wszyscy jego bliscy mieszkający w Polsce (z uwagi na żydowskie korzenie). W 1994 roku Włocławek nadał mu honorowe obywatelstwo. Reichstein zmarł w 1996 roku w Bazylei. , mając przeszło 99 lat.

 

Wspomnieć warto o jeszcze jednym nazwisku – Walterze Hermanie Nerstrze, który miał niemieckie korzenie, to jednak dzisiejsze ziemie polskie były jego domem. Urodził się w 1864 roku w Wąbrzeźnie, do szkoły chodził w Grudziądzu Później studiował w Zurychu, w Berlinie, Grazu i Wurzburgu. W czasie I wojny światowej jako naukowiec wspierał produkcję niemieckiej broni chemicznej. Gdy wybuchła II wojna światowa znalazł się się jednak w niełasce nazistów, bowiem jego córki związały się z Żydami i wyemigrowały z III Rzeszy. Nagrodę Nobla otrzymał w 1920 roku za całokształt działalności, co pomogło mu, bowiem państwa Ententy za prace nad bronią techniczną oskarżały go o zbrodnie wojenne.

 

Najmłodszym kujawsko-pomorskim noblistą, do którego związków z Polską świat nie ma wątpliwości, jest były Prezydent RP Lech Wałęsa, który w 1983 roku otrzymał pokojową Nagrodę Nobla. Wałęsa urodził się w Popowie pod Lipnem, następnie uczęszczał do szkoły w Lipnie.