Jesteś tutaj: HomeBydgoszczStanisław Tomaszewski i jego mapa

Stanisław Tomaszewski i jego mapa

Napisane przez  Ł.R. Opublikowano w Bydgoszcz środa, 07 listopad 2018 16:35

W zdominowanej przez Niemców Bydgoszczy ważną rolę odgrywały polskie gazety, będące polskim narzędziem w walce z germanizacją, poprzez krzewienie polskiej tożsamości oraz polskiej myśli politycznej. Symbolem bydgoskich dziennikarzy stał się Jan Teska, o którym staram się często wspominać. Mniej znaną postacią jest już Stanisław Tomaszewski, do którego śladów twórczości ostatnio dotarłem.

Okres aktywności Tomaszewskiego był nieco inny niż Jana Teski, co jednak ich obu łączyło to tytuł, ,,Dziennik Bydgoski' oraz bycie prześladowanymi i represjonowanymi przez władze niemieckiej, z powodu swojej patriotycznej działalności.

 

Tomaszewski polskie gazety wydawał już na przełomie XIX i XX wieku. Ciężko ustalić dokładnie kiedy to nastąpiło, bowiem dotarłem do różnych wersji. Udało mi się dotrzeć do wydania Gazety Bydgoskiej z października 1899 roku. Co rzuca się tutaj w oczy, to piękna panorama ówczesnej Bydgoszczy:

 

,,Dziennik Bydgoski”, to kolejny tytuł kojarzony z Tomaszewskim. Wcześniej wydawał on ,,Straż Polską” i ,,Pochodnie”. Wszystkie trzy wydawnictwa upadły. W 1904 roku za wydrukowanie śpiewnika polskiego Tomaszewski został aresztowany, wówczas ,,Dziennik Bydgoski” wykupił niemiecki wydawca ,,Dziennika Berlińskiego” i w styczniu 1905 roku zaprzestał jego wydawania. Dwa lata później ,,Dziennik Bydgoski” wznowił Jan Teska przy wsparciu Melchiora Wierzbickiego, Jana Biziela i Józefa Milcherta, budując kultowy charakter tego tytułu.

 

Stanisław Tomaszewski badaczom tamtego okresu znany jest głównie z mapy jaką opracował w 1908 roku. Dzieło przygotował w Bydgoszczy, wydrukował zaś w Krakowie. Nie wiemy dlaczego akurat tak, być może powodzenie tego zamierzenia było możliwe tylko w zaborze austriackim o mniejszym ucisku. Tak mapę w swoim opracowaniu naukowym opisuje Piotr Eberhardt:

Od strony graficznej przypomina wielobarwną pocztówkę, zawierającą na marginesie wiele fotografii polskich działaczy niepodległościowych oraz herby wszystkich historycznych ziem polskich. Na górze mapy jest podobizna Matki Boskiej Częstochowskiej. Wszystko to razem świadczy, że cel mapy miał wydźwięk propagandowy i miał działać bardziej na emocje polityczne, niż być podstawą rozważań naukowych. Pomijając jej charakter popularny, a nawet woluntarystyczny, określone granice wiele mówią o poglądach tej części elity polskiej, która dążyła nie tylko do restytucji państwa polskiego, ale również do odtworzenia Rzeczypospolitej.

 


 

Komentarze

Warte obejrzenia

  • Skrót meczu: Zawisza - Promień Kowalewo Pomorskie

    Za nami pierwsza kolejka w rundzie wiosennej. Zawisza po przerwie zimowej wrócił w bardzo dobrym stylu. Zapraszamy do obejrzenia skrótu meczu przeciwko Promieniowi Kowalewo Pomorskie.

  • Zawisza konkretnie wchodzi w rundę wiosenną

    Po kilku miesiącach przerwy w rozgrywkach ligowych, ruszyła runda rewanżowa. W pierwszym meczu rundy wiosennej Zawisza podejmował w Fordonie Promień Kowalewo Pomorskie i patrząc na wynik było to wejście konkretne.

Wiadomości sportowe

Kosma Złotowski

  • K-PTS zostanie w końcu sprywatyzowany?

    Kujawsko-Pomorski Transport Samochodowy to spółka wojewódzka zajmująca się przewozami autobusowymi głównie w północnej i wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Przewoźnika charakteryzuje przestarzały tabor autobusowy oraz przynoszenie strat. Nic więc dziwnego, że pojawiały się głosy o potrzebie jej prywatyzacji. Ostatnio nawet marszałek Piotr Całbecki uznał, że jej funkcjonowanie jeszcze na rynku to cud.

  • CBŚ rozbiło gang wyłudzający VAT

    Wartość faktur dotyczących tego procederu przestępczego sięga ponad 70 mln zł. Grupa przestępcza działała w Bydgoszczy, w Inowrocławiu i w Toruniu. W trakcie wtorkowej akcji Centralnego Biura Śledczego zatrzymano 14 osób.

Wiadomości z regionu

Śledź nas

Kontakt

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.